85درصد آب مصرفی کشور به بخش کشاورزی اختصاص دارد، آن هم با قیمت خیلی پایین
به گزارش آبیاری، حدود ۲۰ روز تا پایان فصل بهار باقیمانده است، ولی زمزمه کاهش شدید منایع آب هر لحظه قوی تر می شود. آن هم در سالی که خیلی از استان ها از نظر دریافت بارندگی های جوی شرایط نسبتاً نرمال و مطلوبی داشته اند.
به گزارش آبیاری به نقل از خبر آنلاین روزنامه اطلاعات نوشت: فارغ از هیاهوی تبلیغی برخی کارشناسان برای بزرگنمایی خشکی تابستان پیش رو، نمی توان انکار کرد که کشورمان شش دوره متوالی خشکسالی را پشت سر گذاشته و ذخایر آبهای زیر سطحی آن به مرحله بحرانی رسیده است.
در سالهای اخیر افت سطح آب های زیرزمینی بطور متوسط سالانه بیشتر از یک متر بوده و خیلی از دشت های کشور در وضعیت بحران قرار گرفته اند.
حال حتی بارندگی های مطلوب بهار امسال برای عبور از خشکی تابستان کافی نیست و انتظار می رود تشدید گرما در هفته های آتی سبب افزایش ضریب تبخیر منابع جمع آوری شده در مخازن سدهای کشور شود.
بنابر این باید منتظر ظهور بحران جدید کم آبی بخصوص در شهرهای پرجمعتی نظیر تهران، مشهد، اصفهان، کرج، قم، اراک، کرمانشاه و شیراز باشیم.
اما اگر مقرر است الگوی مدیریت مصرف را در صدر برنامه های اجرایی برای کنترل منابع موجود پیگیری نماییم، باید قاطعانه تر با بزرگترین مصرف کننده آب کشور، یعنی بخش کشاورزی برخورد نماییم.
بررسی ها نشان میدهد که بخش کشاورزی با مصرف بیشتر از ۸۵درصد از منابع آبی کشور، اصلی ترین عامل فشار بر ذخایر آبی شمرده می شود. در عین حال، مهم ترین چالش در این زمینه نه فقط میزان مصرف، بلکه نرخ خیلی پایین تعرفه آب کشاورزی است که منجر به مصرف بی رویه، ناکارآمد و غیرمسئولانه آب در این بخش شده است.
مطابق گزارش مرکز پژوهش های مجلس، میانگین بازدهی آبیاری در ایران کمتر از ۴۰درصد است، در حالیکه این رقم در خیلی از کشورها همچون استرالیا و اسپانیا به بیشتر از ۷۰درصد می رسد. دلیل اصلی این تفاوت فراوان، استفاده گسترده از روشهای سنتی مانند آبیاری غرقابی و نبود انگیزه اقتصادی برای صرفه جویی است. زمانیکه هزینه واقعی آب در قبوض کشاورزان پژواک نمی یابد، استفاده از آن بشکلی بی رویه و اتلاف گرایانه صورت می گیرد.
در سالیان اخیر، کشورهایی که تعرفه آب را بر مبنای الگوی مصرف، حجم برداشت و بازدهی اقتصادی محصولات تنظیم کرده اند، توانسته اند به شکل قابل ملاحظه ای مصرف آب را کاهش داده و همزمان بهره وری کشاورزی را بالا برند. اما در کشور ما سیاستهای یارانه ای بخش کشاورزی هیچ گاه اجازه رشد بهره وری در این بخش را نمی دهد.
در چنین شرایطی باید بتدریج تعرفه آب برای فعالین بخش کشاورزی و بخصوص تولیدکنندگان محصولات آب بر واقعی شود. حتی باید با بهره گیری از الگوی تعرفه پلکانی بر مبنای حجم مصرف و نوع محصول، تولیدکنندگان صرفه جو را تشویق و کشاورزان پرمصرف را مشمول مالیات منابع آب کرد. البته در کنار اصلاح تعرفه، باید آموزش و حمایت فنی جهت استفاده از تکنولوژی های جدید آبیاری گسترش یابد.
دوران رودربایستی نظام حکمرانی آب با بخش کشاورزی پرمصرف سپری شده و اگر امروز با مصرف بی رویه در این بخش مماشات نماییم، فردا برای هیچکدام از بخش های صنعتی، تجاری، خدماتی و حتی خانگی آبی باقی نخواهد ماند.
به طور خلاصه، به گزارش آبیاری به نقل از خبر آنلاین روزنامه اطلاعات نوشت: فارغ از هیاهوی تبلیغی برخی کارشناسان برای بزرگنمایی خشکی تابستان پیش رو، نمی توان انکار کرد که کشورمان شش دوره متوالی خشکسالی را پشت سر گذاشته و ذخایر آبهای زیر سطحی آن به مرحله بحرانی رسیده است. دلیل اصلی این تفاوت فراوان، استفاده گسترده از روشهای سنتی مانند آبیاری غرقابی و نبود انگیزه اقتصادی برای صرفه جویی است.
منبع: آبیاری
مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب