گندم را یکجا تحویل دادند، پول را قطره چکانی گرفتند صدای گندمکاران درآمد
آبیاری: گندمکاران در حالی ماه هاست محصول خودرا یکجا تحویل دولت داده اند که مطالباتشان بازهم قطره چکانی پرداخت می شود؛ حالا با ادامه گلایه ها، دولت وعده داده هفته بعد ۱۰۰ هزار میلیارد تومان دیگر از بدهی خود به گندمکاران را تسویه کند.
آرمان زارعی: گندمکار محصول را برداشت کرد، به مراکز خرید تضمینی و سیلوهای دولتی تحویل داد و حالا چند ماه است که چشمش به حساب بانکی دوخته شده است؛ اما پول گندم، بر خلاف خود محصول که یکجا تحویل دولت شده، مرحله به مرحله و درصدی پرداخت می شود.
آخرین خبرها نشان میدهد در ایام پایانی شهریور، قسمتی از بهای گندم خریداری شده همچنان تسویه نشده و دولت برای هفته آتی وعده پرداخت ۱۰۰ هزار میلیارد تومان دیگر را داده است؛ وعده ای که در صورت تحقق می تواند مجموع پرداختی ها را به بالای ۳۷۰ همت برساند.
اما مساله برای گندمکار فقط این نیست که «چقدر پول پرداخت شده»؛ مساله اصلی این است که چه زمانی پول به دست او رسیده است. کشاورزی که ماه ها برای کاشت، داشت و برداشت و همینطور خرید بذر، کود، سم، سوخت، تعمیر ماشین آلات و حمل محصول هزینه کرده، با تأخیر در دریافت مطالبات، قسمتی از سرمایه در گردش خویش را از دست می دهد.
آخرین خبر؛ ۱۰۰ همت دیگر در راهست مهم ترین خبر روز جمعه ۲۷ شهریور، از جانب سیدسعید راد، مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی ایران اعلام گردید. وی خاطرنشان کرد علاوه بر ۵۵ هزار میلیارد تومان پرداختی اخیر، هفته آتی هم ۱۰۰ هزار میلیارد تومان دیگر از بهای گندم های خریداری شده به حساب کشاورزان واریز می شود. بگفته راد، طی دو روز اخیر ۵۵ همت به حساب گندمکاران واریز شده است.
راد اعلام نموده مجموع پرداختی ها به ۲۷۵ همت رسیده و خرید تضمینی گندم هم به حدود ۸.۵ میلیون تن رسیده است. بگفته او، در صورت پرداخت ۱۰۰ همت دیگر در هفته آتی، مجموع پرداختی ها از ۳۷۰ همت عبور می کند و بالاتر از ۹۰ درصد بهای گندم های تحویل شده تسویه خواهد شد.
این اظهارات دو روز بعد از آن عنوان شد که حسن نوروزی، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانه ها، از آغاز پرداخت ۵۵ همت دیگر اطلاع داده بود. طبق اعلام این سازمان، پرداخت این مبلغ بصورت تدریجی و برمبنای تاریخ تحویل محصول انجام می شود؛ موضوعی که سبب شده میزان دریافتی گندمکاران در مقاطع مختلف یکسان نباشد.
یک پرداخت، چند روایت مختلف برمبنای جزییات اعلام شده از جانب سازمان هدفمندسازی یارانه ها، گندمکارانی که محصول خویش را تا ۱۵ اردیبهشت تحویل داده اند، با مرحله جدید در مجموع ۹۵ درصد مطالبات خویش را دریافت می کنند. برای تحویل های ۱۶ اردیبهشت تا ۲۰ خرداد هم میزان پرداخت به ۹۵ درصد می رسد.
برای گندمکارانی که محصول خویش را بین ۲۱ خرداد تا ۸ تیر تحویل داده اند، میزان پرداخت بعد از این مرحله ۷۷ درصد اعلام شده است. این رقم برای تحویل های ۹ تیر تا ۱۹ مرداد به ۵۱ درصد و برای تحویل های ۲۰ مرداد تا ۲۱ شهریور به ۳۰ درصد می رسد.
به این ترتیب، زمان تحویل محصول عملا به یکی از عوامل تعیین کننده میزان دریافتی کشاورزان تبدیل گشته است؛ موضوعی که سبب شده برخی گندمکاران بخش عمده مطالبات خویش را دریافت کرده باشند و گروهی دیگر همچنان منتظر بخش قابل توجهی از طلب خود بمانند.
حامد یزدیان، نایب رییس کمیسیون کشاورزی مجلس، با انتقاد از تأخیر در پرداخت مطالبات گندمکاران گفته است با وجود تولید بالاتر از ۱۴.۵ تا ۱۵ میلیون تن گندم، حدود ۸.۵ میلیون تن به دولت تحویل شده است. بگفته او، تأخیر در پرداخت می تواند انگیزه کشاورزان برای تحویل محصول را کم کند و زمینه فعالیت دلالان را تقویت کند.
یزدیان همینطور اخطار داده است که ادامه این روند می تواند کشور را به واردات گندم و صرف ارز وادار کند و انگیزه تولید در سالهای آینده را کم کند. او مشکل پرداخت مطالبات را صرفا ناشی از شرایط جنگی نمی داند و نقش سازمان برنامه و بودجه را هم مورد انتقاد قرار داده است.
جمشید قائم مقام، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، ۱۴ شهریور ضمن اشاره به مراجعات گندمکاران گفته بود در آن مقطع حدود ۵۵ درصد مطالبات پرداخت شده و ۴۵ درصد باقیمانده بود.
او از کشاورزانی سخن گفته بود که برای خرید نهاده، سم و کود بدهکار شده اند و با وجود تحویل محصول، توان تسویه بدهی های خویش را ندارند.
این نماینده مجلس همینطور به مشکلات معیشتی برخی کشاورزان اشاره کرده بود؛ همچون این که تأخیر در پرداخت درآمد اصلی گندمکار، حتی هزینه های روزمره خانوار و مخارج تحصیل فرزندان را تحت تاثیر قرار داده است.
کشاورز زمانیکه محصول خویش را تحویل می دهد، انتظار دارد بتواند از محل فروش آن، بدهی های فصل قبل را تسویه و هزینه های تولید فصل جدید را تأمین کند. به همین دلیل، تأخیر در پرداخت می تواند فراتر از یک بدهی معوق، به مساله ای برای ادامه چرخه تولید تبدیل گردد.
مجلس: مشکل فقط وزارت جهاد نیست در هفته های اخیر، مجلس هم چند بار به مبحث پرداخت مطالبات ورود کرده است. هوشنگ هادیان پور، سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس، ۱۶ شهریور اعلام نمود در جلسه کمیسیون مقرر شده سازمان برنامه و بودجه ظرف یک هفته ۱۰۰ همت از مطالبات گندمکاران را پرداخت کند.
در آن مقطع حدود ۸.۴ میلیون تن گندم خریداری شده و ۲۲۰ همت پرداخت شده بود. این اظهارات نشان میدهد مساله پرداخت، تنها در سطح وزارت جهاد کشاورزی دنبال نمی شود و تأمین و تخصیص منابع مالی از جانب سازمان برنامه و بودجه هم در آن نقش دارد.
وزیر جهاد کشاورزی هم ۱۸ شهریور ضمن اشاره به قول رئیس سازمان برنامه و بودجه، اظهار امیدواری کرده بود پرداخت مطالبات در ایام آینده ادامه پیدا کند. از طرف دیگر، جمشید قائم مقام اخطار داده بود که پرداخت نشدن مطالبات می تواند به موضوعی در رابطه با امنیت غذایی تبدیل گردد و دستگاههای اقتصادی برای حل آن باید وارد عمل شوند.
چرا پرداخت ها پلکانی شد؟ دولت پرداخت مطالبات را برمبنای زمان تحویل گندم و متناسب با منابع تأمین شده پیش برده است.
سازمان هدفمندسازی یارانه ها هم اعلام نموده پرداخت سایر مطالبات، متناسب با تأمین و تخصیص منابع مالی ادامه می یابد.
اما مساله از دید کشاورز این است که هزینه های تولید چنین انعطافی ندارند. هزینه کود، سم، سوخت، تعمیر ماشین آلات و حمل محصول باید در زمان مشخص پرداخت گردد و نمی توان همه آنها را به زمانی نامعلوم موکول کرد.
به همین دلیل، حتی اگر در نهایت ۱۰۰ درصد طلب کشاورز پرداخت گردد، فاصله زمانی میان تحویل محصول و دریافت وجه می تواند برای تولیدکننده هزینه اقتصادی ایجاد کند؛ به ویژه در شرایطی که قیمت نهاده ها و سایر هزینه های تولید هم بالا رفته است.
کشاورزان از کاهش ارزش پولشان گلایه دارند گلایه اصلی کشاورزان یک مضمون مشترک دارد: محصول را تحویل داده ایم، اما سرمایه مان هنوز در اختیار دولت می باشد.
یکی دیگر از محورهای گلایه گندمکاران، کاهش قدرت خرید پولی است که بابت محصول دریافت می کنند.
قیمت خرید تضمینی در زمان تحویل تعیین شده، در حالیکه فاصله میان تحویل محصول و دریافت کامل وجه می تواند ارزش حقیقی دریافتی را در مقابل تورم و رشد هزینه نهاده ها کم کند. به بیان دیگر، کشاورز همان مبلغ اسمی را دریافت می کند، اما امکان دارد این پول در زمان پرداخت قدرت خرید کمتری داشته باشد.
کشاورز: پول گندم ۳ ماه خوابیده، جریمه وام را گرفتید! یک کشاورز گفته است: «سه ماه از تحویل گندم گذشته، اما پولش هنوز کامل پرداخت نشده؛ در حالیکه هزینه کمباین، بدهی ها و هزینه های زندگی را باید پرداخت نماییم. پول ما سه ماه بدون سود دست دولت مانده، اما بانک کارمزد و جریمه دیرکرد وام را بموقع از حسابمان برداشت می کند. گندم را کیلویی ۵۰ هزار تومان از ما خریدید و حالا همان محصول را کیلویی ۸۰ هزار تومان به خودمان می فروشید.»
گندم را با دلار ۱۷۰ هزار تومانی تحویل دادیم؛ دلار شد ۲۳۰ هزار تومان، پول گندم کجاست؟ برخی گندمکاران هم در گلایه های خود به افزایش قیمت ارز اشاره می کنند و می گویند محصولشان را زمانی تحویل دولت داده اند که دلار در محدوده ۱۶۰ تا ۱۹۰ هزار تومان قرار داشت، اما حالا نرخ دلار به حدود ۲۳۰ هزار تومان رسیده و هنوز قسمتی از مطالبات آنها پرداخت نشده است. بگفته این کشاورزان، در فاصله میان تحویل محصول و دریافت پول، هزینه خیلی از نهاده ها و کالاهای مورد نیازشان بالا رفته و قدرت خرید مبلغی که مقرر است دریافت نمایند، کاهش پیدا کرده است.
قیمت گندم برای سال آینده؛ پیشنهاد ۸۵ هزار تومانی روی میز در همین حال، عطاالله هاشمی، رئیس بنیاد ملی گندمکاران، برای سال زراعی آینده نرخ منطقی خرید تضمینی را حدود ۸۵ هزار تومان اعلام نموده است.
این رقم پیشنهادی در حالیست که قیمت متوسط خرید تضمینی گندم امسال ۴۸ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم تعیین شده و سقف آن ۴۹ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده است.
این رقم برمبنای هزینه تولید و تورم طرح شده و در آن مقطع هنوز نرخ نهائی و ابلاغ گردیده محسوب نمی شد. فاصله میان نرخ فعلی و رقم پیشنهادی برای سال آینده، تصویری از رشد هزینه های تولید و فشار تورمی بر اقتصاد گندمکار عرضه می کند.
کشت بعدی چه می شود؟ مبحث فقط تسویه حساب سالجاری نیست. گندمکار باید هم زمان برای فصل کشت بعدی آماده شود و در تعدادی مناطق، زمان آماده سازی زمین و خرید نهاده ها به فصل مشخصی وابسته است.
عطاالله هاشمی در شهریورماه اخطار داده بود که تأخیر در پرداخت مطالبات حتی بر میزان خرید تضمینی اثر گذاشته است. برآورد تولید حدود ۱۴.۵ میلیون تن بوده و بگفته او، در صورت تسریع پرداخت ها امکان افزایش خرید وجود دارد، چون که قسمتی از گندم همچنان نزد کشاورزان باقیمانده است.
از طرف دیگر، نمایندگان کمیسیون کشاورزی مجلس تاکید کرده اند که کشاورزان مناطق سردسیر برای شروع کشت پاییزه به نقدینگی نیاز دارند. ازاین رو اگر کشاورز نتواند بدهی های قبلی را تسویه کند، نهاده بخرد یا زمین را برای کشت جدید آماده کند، اثر تأخیر امروز می تواند چند ماه بعد در تولید سال آینده نمایان شود.
آزمون مهم دولت در مزرعه کشاورزان در ماه های گذشته چند مرحله پرداخت انجام شده و الان وعده جدید، واریز ۱۰۰ همت دیگر در هفته آتی است. روند پرداخت از حدود ۵۰.۱ همت در خرداد شروع شد و در ادامه با افزایش تخصیص منابع، رقم پرداختی به ۲۷۵ همت رسید.
اجرای وعده جدید می تواند بخش بزرگی از مطالبات را تسویه کند، اما برای کشاورزی که ماه ها منتظر دریافت پول خود بوده، مساله فقط رقم نهائی نیست؛ زمان پرداخت هم قسمتی از هزینه اقتصادی تولید است.
گندم برای دولت یک کالای عادی نیست؛ محصولی است که مستقیماً با امنیت غذایی کشور ارتباط دارد. ازاین رو تأخیر در پرداخت بهای آن فقط یک بدهی حسابداری نیست؛ پشت هر رقم پرداخت نشده، یک کشاورز، یک زمین، یک فصل کشت و یک تصمیم برای ادامه تولید قرار دارد.
حالا نگاه گندمکاران به هفته آتی و وعده پرداخت ۱۰۰ همت دوخته شده است؛ پرداختی که می تواند بخش بزرگی از پرونده مطالبات را ببندد، اما یک سؤال همچنان باقی می ماند: وقتی دولت گندم را یکجا تحویل می گیرد، چرا پولش باید قطره چکانی به دست کشاورز برسد؟
مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب